Article in other languages:
- Èstonia
- Estland
- Estland
- ኤስቶኒያ
- Estonia
- Estland
- إستونيا
- ܐܣܛܘܢܝܐ
- استونيا
- Estonia
- Estoniya
- Estland
- Estonya
- Эстонія
- Естония
- Estonia
- ইস্তোনিয়া
- ཨིསུ་ཊོ་ནིཡ།
- এস্তোনিয়া
- Estonia
- Estonija
- Estònia
- Эстони
- Estonia
- Estonia
- Estonia
- Estoniya
- Estonsko
- Estóńskô
- Є́сть
- Эстони
- Estland
- Estland
- Estonya
- Estniska
- ཨིསི་ཊོ་ནི་ཡ།
- Estonia
- Εσθονία
- Estonia
- Estonio
- Estonia
- Eesti
- Estonia
- Estónia
- استونی
- Viro
- Estland
- Estonie
- Èstonie
- Estonie
- An_Eastóin
- Eastòinia
- Estonia_-_Eesti
- Etoña
- ઈસ્ટોનિયા
- Yn_Estaan
- Oi-sâ-nì-â
- ‘Esetonia
- אסטוניה
- एस्टोनिया
- Էստոնիա
- Estonia
- Estonija
- Estiska
- Estoni
- Észtország
- Estonia
- Estonia
- Estonia
- עסטלאנד
- Estonia
- Estonia
- Estóníà
- Eistland
- Estonia
- エストニア
- estis
- ესტონეთი
- Estoniya
- Isṭuni
- Estonia
- Эстония
- Эстония
- Estland
- ಎಸ್ಟೊನಿಯ
- 에스토니아
- Estonya
- Эстония
- Estoni
- Estonia
- Estonia
- Estland
- Esland
- Estònia
- Estonia
- Estonia
- Estija
- Igaunija
- Эсти_мастор
- Эстоний
- Эстэнь_Мастор
- Естонија
- എസ്റ്റോണിയ
- Эстон
- एस्टोनिया
- Estonia
- Estonja
- Estonia
- Estonia
- Eestland
- इस्टोनिया
- Estland
- Estland
- Estland
- Estonia
- Estonnie
- Ééstii_Bikéyah
- Estònia
- Эстони
- Estonia
- Estonia
- Eschdooni
- Estonya
- Estonia
- Estònia
- اسٹونیا
- اېسټونيا
- Estónia
- Istunya
- Estoniya
- Estonia
- Эстония
- एस्टोनिया
- Эстония
- Estònia
- Estonia
- Estonie
- Estlánda
- Estonija
- Estonia
- Estónsko
- Estonija
- Estonia
- Естонија
- IWestoniya
- Estlound
- Estland
- Estonia
- Estůńijo
- எசுத்தோனியா
- ఎస్టోనియా
- Estónia
- Эстония
- ประเทศเอสโตเนีย
- Estonya
- Estonia
- Estonya
- Estoniä
- Эстония
- ئېستونىيە
- Естонія
- استونیا
- Estoniya
- Estonia
- Estonia
- Estland
- Lestiyän
- Estonya
- Estooni
- 爱沙尼亚
- 爱沙尼亚
|
|||||
 |
|||||
| Offisjele taal | Estsk | ||||
| Haadstêd | Tallin | ||||
| Steatsfoarm | Republyk | ||||
| Gebiet % wetter |
45.226 km² 4,6% |
||||
| Ynwenners (2003) | 1.408.556 | ||||
| Munt | Kroan (EEK) | ||||
| Tiidsône | UTC +2 | ||||
| Nasjonale feestdei | 24 febrewaris | ||||
| Lânkoade | EST | ||||
| Ynternet | .ee | ||||
| Tillefoan | 372 | ||||
Estlân is in Baltysk lân yn Noardeast-Jeropa. De haadstêd is Tallin en de presidint fan de republyk is sûnt 2001 Arnold Rüütel. It is de noardlikste en de lytste fan de trije Baltyske lannen, en it ûnderskiedt him fan Letlân yn it foarste plak troch de taal: it Estsk is Finoegrysk wylst it Letsk in Baltyske taal is.
Estlân wurdt begrinzgje troch:
- de Finske Golf yn it noarden,
- Ruslân yn it easten,
- Letlân yn it suden,
- de Golf fan Riga yn it súdwesten,
- de Eastsee yn it westen.
Ynhâld |
Skiednis
Foar 1918 hearde Estlân altiten ta ien fan de grutmachten deromhinne: it wie ôfwikselend (foar in part) Deensk, Sweedsk, (foar in part) Poalsk en Russysk. Fierder hat de Dútske Oarder der ieuenlang in wichtige rol spile. Dútsers besetten hêge funksjes yn bestjoer en amtenarij, wylst de Esten arbeid ferrjochten. De emansypaasje fan de Esten en fan de Estske taal kaam pas fan 1800 ôf fan de grûn. Estlân waard yn 1918 in selstannige steat. It ûnôfhinkelyke Estlân waard yn 1940 troch de sovjettroepen beset en, nei in koarte Dútske besetting, yn 1944 by de Sowjetuny ynliifd. Yn 1991 waard Estlân op 'e nij ûnôfhinklik. De jierren fan tanimmende frijens dy't dêr oan foarôfgongen, waarden bekend as de sjongende revolúsje.
Gearwurking
It lân is sûnt 1991 lid fan de Feriene Naasjes, sûnt 1993 fan de Rie fan Jeropa en sûnt 2004 de Noard-Atlantyske Ferdrachsorganisaasje. Estlân hat him op 1 maaie 2004 oansletten by de Jeropeeske Uny mar it hat gjin diel oan de monetêre uny.
Geografy
Estlân is foar it meastepart in flak lân, wêrfan de noardkust op folle plakken steil út de see opriist, en dat yn it súdeasten oergiet yn in heuvelêftich lânskip. Yn dat gebiet leit dan ek de heechste berch fan Estlân, Suur Munamägi (Grutte Aaierberch, 318m). De eastgrins, mei Ruslân, wurdt foar in grut part foarme troch de Peipusmar (3.555 km2) en de Mar fan Pskov, en noardliker troch de rivier de Narva. Allinnich yn it suden hat Estlân gjin natuerlike grins. Westlik en noardlik fan it fêstelân lizze hunderten fan eilânnen, wêrfan it grutste part ûnbewenne is en wêrdan guont troch de Sowjetuny as militêr terrein brûkt binne. De grutste eilannen binne Sarema en it tichtbeboske Hiiumaa, beide mei in werkenbêr eigen karakter.
Demografy
De Esten foarmje mei 68,6% it grutste part fan de befolking. Dêrneist befynt har in grutte Russyske minderheid (25,7%) en lytstere minderheden fan Oekraïeners (2,1%), Witrussen (1,2%) en Finnen (0,8%). Om-ende-by 45% fan de ynwenners fan de haadstêd Tallinn is fan net-Etske komôf. Yn Estlân is ek noch in lytse groep (300) Estske Sweden, dy't yn de 13e en 14e ieu arrivearren.
Ekonomy
BYP per persoan is $21.800 (2007). Gearstalling fan BYP per sektor is 3% lânbou, 28,5% yndustry en 68,5% tsjinsten.
Militêr
- Struktuer
De Estlânske definsje hat in lânmacht, loftmacht mei in aparte 'staf loftferdigening', marine, folksmilysje (Kaitseliit), republikaanske feilichheidstroepen (ynterne feiligens en grinstroepen), maritime grinsferdigening, kustwacht.
Grinstroepen en it Ministearje fan Ynlânske Saken wurde yn kriichstiid part fan de Estlânske definsje. De kustwacht heart yn fredestiid by it Ministearje fan Definsje en yn kriichstiid by de Estlânske marine.
- Mankracht
Yn 2005 wienen der 291.696 Estlânske mannen fan tusken de 16-49 jier.
Dêrfan wienen 200.382 fit foar militêre tsjinst.
Dy groep wurdt alle jierren oanfold mei manlju dy't sechtjin jier wurde, yn 2005 wienen dat der 11.146.
- Budzjet
Militêr budzjet $155 miljoen (2002).
Persintaazje fan it BYP 2 % (2002).
Transport
Wichtichste havens binne Kuivastu, Kunda, Muuga, Tallinn en Virtsu. Tallinn hat it grutste fleanfjild fan Letlân. De wichtichste autodyk is de E 67 "Via Baltica".
Estlân hat (2006):
12.926 km ferhurde dyk.
968 km spoardyk.
320 km farwetter.
 |
Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Estonia fan Wikimedia Commons. |
Questions for article: flagge esti vabariik